به گزارش خبرگزاری حوزه، در دنیای امروز که اصطلاحات و مفاهیم علمی و تخصصی، بخش مهمی از گفتوگوها و محتوای رسانهها را تشکیل میدهند، توضیح این واژهها به زبان ساده
توتالیتاریسم یعنی چه؟
توتالیتر یا «توتالیتاریسم» به نوعی از نظام سیاسی گفته میشود که میخواهد همهچیزِ زندگی انسان را در اختیار بگیرد؛ نه فقط سیاست، بلکه فکر، فرهنگ، رسانه، آموزش، اقتصاد و حتی باورهای درونی افراد. در چنین نظامی، دولت فقط «حاکم» نیست، بلکه میخواهد «همهجا حاضر» باشد و هیچ حوزهای را خارج از کنترل خود تحمل نمیکند. فرد در این فضا معنا و هویت مستقل ندارد و فقط در حد یک ابزار برای اهداف حکومت تعریف میشود.
ریشهها و منطق قدرت در نظام توتالیتر
ریشهی نظامهای توتالیتر معمولاً در بحرانهای عمیق اجتماعی، اقتصادی یا هویتی شکل میگیرد؛ زمانی که جامعه خسته، ترسیده یا ناامید است و به دنبال «نجات سریع» میگردد. رهبران توتالیتر با وعده نظم، امنیت، عدالت یا عظمت ملی ظاهر میشوند، اما بهتدریج با حذف مخالفان، کنترل رسانهها و تبدیل ایدئولوژی خود به «حقیقت مطلق»، همه صداهای دیگر را خاموش میکنند. در این منطق، اختلافنظر خطر است و سؤالکردن جرم.
مثالهای تاریخی توتالیتاریسم
نمونههای کلاسیک توتالیتاریسم را میتوان در آلمان نازیِ هیتلر، شورویِ استالین و ایتالیای موسولینی دید. در این نظامها، حزب حاکم، رهبر کاریزماتیک، پلیس مخفی، تبلیغات سنگین و حذف سیستماتیک مخالفان کنار هم قرار گرفتند. نتیجه معمولاً جامعهای بود ظاهراً منظم، اما در باطن پر از ترس، سکوت و سرکوب؛ جایی که مردم یاد میگیرند «کم فکر کنند، کم حرف بزنند و شبیه هم باشند».
نظر شما